Türkiye’de 10 Yılda 400 Bin Kişi Siroz Riskiyle Karşılaşacak
Türkiye’de 10 yıl içinde 400 bin kişinin siroz riskiyle karşılaşacağı uyarısı yapıldı. Karaciğer yağlanması önemli bir tehdit oluşturuyor.
Karaciğerin sertleşmesi ve işlevlerini yerine getirememesiyle sonuçlanan siroz, Türkiye’de giderek artan bir halk sağlığı sorunu haline gelmektedir. Modern yaşam tarzının getirdiği hareketsizlik ve sağlıksız beslenme alışkanlıkları, siroz vakalarının sayısında önemli bir artışa neden olmaktadır.
Medipol Mega Üniversite Hastanesi Organ Nakli Uzmanı Prof. Dr. Onur Yaprak, toplumda karaciğer yağlanması oranının %40’a ulaştığını ve bu durumun kontrol altına alınmadığı takdirde siroza yol açabileceği konusunda uyarıda bulundu.
Prof. Dr. Yaprak, karaciğerin vücutta birçok hayati işlevi olduğunu belirterek, “Karaciğer; protein üretimi, safra salgılanması, bilirubinin atılması ve metabolizma gibi kritik görevleri üstlenmektedir. Siroz geliştiğinde bu işlevlerin hepsi ciddi şekilde bozulur” dedi.
Geleneksel olarak sirozun en yaygın nedeninin hepatitler olduğunu hatırlatan Yaprak, aşılama ve yeni tedavi yöntemleri sayesinde bu nedenlerin azaldığını, ancak asıl tehlikenin karaciğer yağlanması olduğunu vurguladı. 2000’li yıllarda karaciğer yağlanması oranının %10 civarında olduğunu, günümüzde ise bu oranın %40’a çıktığını ifade etti.
Metabolik sendromun da siroz riskini artırdığını belirten uzman, obezite, diyabet, hipertansiyon ve yüksek kolesterol gibi durumların karaciğeri zamanla siroza sürüklediğini açıkladı. Karaciğer hücrelerinin %5’inden fazlasının yağla yer değiştirmesi durumunda yağlanmadan söz edilebileceğini belirten Yaprak, yağlanmanın ilerlemesi durumunda iltihaplanma ve NASH (Non-Alcoholic Steatohepatitis) gelişebileceğini söyledi. NASH’li hastaların %25-30’unda siroz riski bulunduğunu da sözlerine ekledi.
Prof. Dr. Yaprak, “Karaciğer yağlanması olan bireylerin yaklaşık %1’inin önümüzdeki 10 yıl içinde siroz geliştireceğini öngörüyoruz. Bu da 10 yıl içinde yaklaşık 400 bin yeni siroz hastası demek. Bu rakam oldukça endişe verici” dedi. Ayrıca, erkeklerde bel çevresinin 100 cm, kadınlarda ise 85 cm üzerinde olması, diyabet, hipertansiyon veya yüksek kolesterol gibi durumların varlığında karaciğer yağlanması olasılığının %60-70 olduğunu belirtti. Morbid obez bireylerin ise %90’ında yağlanma görüldüğünü ifade etti.
Prof. Yaprak, yağlanmanın geri döndürülebilir olduğunu belirterek, sağlıklı bir yaşam tarzının benimsenmesi gerektiğini vurguladı. Akdeniz tipi beslenmeye geçilmesi, işlenmiş karbonhidratlardan kaçınılması ve fruktoz ile mısır şurubu içeren ürünlerden uzak durulması gerektiğini söyledi. Ayrıca, haftada en az 150 dakika tempolu yürüyüş yapılmasını ve kas güçlendirici egzersizlerin önemine dikkat çekti.
