Erkeksiz Üreyen Amazon Molly Balığı 100 Bin Yıldır Var
Tamamı dişilerden oluşan Amazon molly balığı, erkeklerden genetik katkı almadan 100 bin yıldır hayatta kalıyor.
Kuzey Amerika’nın güneyindeki tatlı sularda yaşayan Amazon molly balığı, bilim dünyasında ilgi çekici bir fenomen olarak öne çıkıyor. Tamamen dişi bireylerden oluşan bu tür, erkeklerle çiftleşmesine rağmen onların genetik materyalini yavrularına aktarmıyor. Bu durum, Amazon molly balığının yaklaşık 100 bin yıldır hayatta kalma başarısını ortaya koyuyor.
Genellikle, canlıların uzun ömürlü olabilmesi için genetik çeşitliliğin sağlandığı cinsel üremenin büyük bir önemi vardır. Ancak bilim insanları, eşeysiz üreyen türlerin zamanla zararlı mutasyonların birikmesi nedeniyle yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalacağını öngörüyor. Buna rağmen, Amazon molly balığı bu genel kuralı çiğneyerek varlığını sürdürüyor.
Bu balık türü, üremek için yakın akrabaları olan erkeklerle çiftleşiyor. Ancak erkeklerin rolü yalnızca yumurtanın gelişimini başlatmakla sınırlı kalıyor. Bilimsel literatürde ‘jineogenez’ olarak bilinen bu üreme yöntemi, sperm hücresinin yumurtayı harekete geçirmesiyle başlıyor; fakat erkek DNA’sı kısa süre içinde hücreden tamamen temizleniyor. Sonuç olarak, doğan yavrular annelerinin genetik kopyası olarak dünyaya geliyor ve babalarıyla hiçbir genetik bağ taşımıyor.
Bu eşeysiz üreme yöntemi, türü cinsel üremenin getirdiği bazı maliyetlerden de kurtarıyor. Almanya’daki Ludwig Maximilian Üniversitesi’nden biyolog Edward Ricemeyer, cinsel üremenin eş bulma ve yavru yetiştirme gibi önemli enerji maliyetleri içerdiğini belirtiyor. Amazon molly, klonlama benzeri bu üreme yöntemi sayesinde bu yüklerin büyük bir kısmından kaçınabiliyor. Araştırmacılar, bu olağanüstü balığın başarısının evrim biyolojisindeki bazı temel varsayımların yeniden değerlendirilmesine katkı sağlayabileceğini düşünüyor.
