Yerel Meyveleri Değerlendirerek Kadın Gücünü Ortaya Çıkaran Kooperatif
Ortaca El Ele Kadın Kooperatifi, yerel meyveleri değerlendirerek kadın emeğini ön plana çıkarıyor ve sağlıklı ürünler sunuyor.
Ortaca El Ele Kadın Kooperatifi, yerel meyveleri dönüştürerek kadın emeğini görünür kılan ve farklı ürünlerle sofralara taşıyan bir model sunuyor. Özellikle meyve yoğun dondurmalarıyla sağlıklı beslenmeyi teşvik ederken, yörede yetişen ürünleri daha geniş kitlelere ulaştırıyor.
Kooperatif, bulunduğu bölgede zengin tarımsal kaynakları kadın gücü ve gençlerin enerjisiyle katma değerli ürünlere dönüştürüyor. Yönetim Kurulu Başkanı Aynur Özgürleşir, kooperatifin kuruluş hikayesini, “Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Ortaca Meslek Yüksekokulu çatısı altında kurduğumuz bu kooperatifle; nar ve limon gibi birçok meyveyi hayal ettiğimiz ürünlere dönüştürmek üzere yola çıktık. Kadınların bereketli ve üretken ruhlarından yararlanmak, gençlere her yolculuğun bir hayalle başladığını göstermek istedik” sözleriyle aktarıyor.
Kooperatifin temel hedefi, taze olarak pazarlanamayan ürünleri ekonomiye kazandırmak ve üreticilere alternatif sunmak. Özgürleşir, nar, narenciye ve dikenli incir gibi meyvelerden maksimum fayda sağlamak istediklerini belirtiyor. Ortaca’nın subtropik iklimi ve verimli toprakları, özellikle nar ve limon üretiminde Muğla’da öne çıkmalarını sağlıyor. Özgürleşir, “Denizden gelen nemli esinti, narın meyve kalitesine önemli katkı sağlıyor. İnterdonato limon çeşidi erkenci ve ihracata uygun. Bu da bölgemizi güçlü kılıyor” diyor.
Kooperatif, klasik ürünlerin yanı sıra nar ekşisi ve sirke gibi geleneksel ürünlerin yanı sıra nar filizi çayı, narlı dondurma, nar çekirdeği tozlu kurabiye ve nar pestili gibi yenilikçi ürünler de üretiyor. Limon ürünleri arasında ise limonlu dondurma, limon ekşisi, limon kabuğu şekeri, limon kabuğu reçeli ve limon lokumu gibi çeşitler bulunuyor. Özgürleşir, üretim anlayışlarını, “Çoklukla değerlendirilemeyen ama pazar değeri olan meyve ve sebzelere ulaşıyoruz. Katkısız, meyve yoğun ürünler üretiyoruz. Avokadonun atık olarak görülen çekirdeğini toz haline getirerek ekmek ve kahve yapıyoruz. Sıfır atık prensibine uygun üretim yapmaya çalışıyoruz” şeklinde özetliyor.
Kooperatifin en dikkat çekici üretim alanı ise dondurma. Dondurma üretiminin kooperatifin en heyecan verici ayağı olduğunu belirten Özgürleşir, “Kendimize en çok sorduğumuz soru şu oldu: Bu yörede yetişen bu kadar güzel meyveyi nasıl daha fazla tükettirebiliriz? Bol meyveli dondurma yaparsak çocukların ve gençlerin sağlıklı meyve tüketimine katkı sunabiliriz diye düşündük” diyor. Kooperatif, narenciye türlerinden tropik meyvelere kadar birçok ürünü dondurmaya dönüştürüyor. En çok talep görenler arasında kaktüs meyveli dondurma, karadutlu dondurma, kaymak ağacı meyveli dondurma, ejder meyveli ve papayalı çeşitler yer alıyor. Sorbelerde ise limon, portakal, mandalina ve nar öne çıkıyor.
Kooperatifin en özgün tercihlerinden biri kaktüs meyvesi. Özgürleşir, bu tercihin arkasındaki nedeni şöyle açıklıyor: “Kaktüs meyvesi, yetiştiği toprağı toksinlerden temizleme özelliğine sahip. Çok fazla su istemiyor, ilaç ve gübre ihtiyacı yok. Kökü ve dikenleri dışında her kısmı kullanılabiliyor. Besin içeriği oldukça zengin.” Bu nedenle kooperatif yalnızca kaktüs dondurması değil; pestil, sirke ve yapraklarının sebze olarak değerlendirilmesi üzerine de çalışıyor. Özgürleşir, “Böylece hem dondurma keyfi yaşanıyor hem de besin değeri yüksek meyveler mevsimi dışında da tüketilebiliyor” diyor.
Kurulduğu günden bu yana yaklaşık 100 ton meyve ve sebzeyi ekonomiye kazandırdıklarını belirten Özgürleşir, kooperatifin özellikle göç alan Ortaca’da kadınlar için üretim alanı oluşturduğunu vurguluyor. “Kaktüs yaprağı ve nar filizi gibi çok bilinmeyen kısımları dönüştürerek yerel ürünlerin kullanımını artırdık. Anadolu’nun farklı yörelerinden gelen kadınlarla dayanışma içindeyiz” diye ekliyor.
Ürünler dijital pazarlama yoluyla, kooperatife ait iki satış noktasında ve turistik bölgedeki otel, restoran ve kafelerde sunuluyor. Kurutulmuş limon, portakal ve greyfurt da yoğun talep görüyor. Kooperatif, kuruluşunun üzerinden 5 yıl geçmesine rağmen henüz tam ekonomik özgürlüğüne ulaşmış değil, altyapı çalışmaları devam ediyor. Özgürleşir, “Özellikle köy okullarındaki çocuklara istediğimiz zaman dondurma ulaştırmak istiyoruz. Yaşlılar için sosyalleşebilecekleri alanlar oluşturmak istiyoruz. Yörenin meyveleriyle güçlü bir marka yaratmak ve istihdam edilen kadın ve genç sayısını artırmak önceliklerimiz” diye sözlerini tamamlıyor.
