Dünyanın En Sürdürülebilir Şehirleri: 2025’teki İlk 10

2025 GDS-Index verilerine göre, sürdürülebilirlikte öne çıkan dünyanın en iyi 10 şehrini keşfedin.

GDS-Index 2025 verilerine göre, çevreye duyarlı yaklaşımlarıyla turizmin geleceğini şekillendiren dünyanın en sürdürülebilir şehirleri arasında yer alan ilk on destinasyonu keşfedin. Bu şehirler, düşük emisyonlu ulaşım sistemlerinden döngüsel ekonomiye kadar birçok yenilikçi uygulama ile dikkat çekiyor.

Seyahat alışkanlıklarımız, çevresel kaygılar ve yerel kültürle uyumlu bir şekilde dönüşüm geçiriyor. Artık bir şehri ziyaret ederken, hava kalitesi, enerji kaynakları ve turizmin yerel halk üzerindeki ekonomik etkileri gibi unsurlar da önemli hale geliyor. Sürdürülebilir turizm, yalnızca yeşil alanların korunmasından ibaret olmayıp, kentsel yaşamı köklü bir şekilde dönüştüren geniş bir perspektif sunuyor.

Hangi şehirler bu çevre dostu dönüşümde öncü rol üstleniyor? İklim krizi ile mücadele eden, karbon ayak izini azaltmayı hedefleyen ve ziyaretçilerine daha yaşanabilir bir dünya sunan bölgeler giderek daha fazla ilgi görüyor. Bu yazıda, GDS-Index 2025 verilerine göre sürdürülebilir turizmde öne çıkan en başarılı on şehri inceleyeceğiz.

Dünyanın En Sürdürülebilir Şehirleri

GDS-Index 2025 sıralamasına göre, sürdürülebilirlik alanında en iyi performansı gösteren şehirler şunlardır: Helsinki, Göteborg, Kopenhag, Aalborg, Glasgow, Tampere, Aarhus, Lyon, Belfast ve Reykjavik. Bu şehirler, düşük emisyonlu ulaşım, yenilenebilir enerji kullanımı, döngüsel ekonomi ve sürdürülebilir turizm yönetimi ile öne çıkıyor.

Helsinki, kömürden çıkış adımları, elektrikli toplu taşıma ağı ve 2040 yılına kadar net sıfır emisyon hedefi ile GDS-Index 2025’in lideri konumunda. İskandinav şehirleri, bisiklet yolları, bölgesel ısıtma sistemleri ve yenilenebilir enerji altyapıları ile dikkat çekerken, Glasgow, Belfast ve Lyon gibi şehirler iklim hedeflerini turizm ve şehir yönetimi ile birleştiriyor.

GDS-Index 2026 sonuçları henüz açıklanmadığı için bu sıralama, 2025 verilerine dayanmaktadır. GDS-Movement, yeni sonuçların Eylül-Ekim 2026 döneminde yayımlanacağını duyurdu.

Sürdürülebilir Destinasyon Nedir?

Sürdürülebilir destinasyon, turizmin çevre, yerel ekonomi, kültürel miras ve kent sakinleri üzerindeki etkilerini yöneten bir bölgeyi ifade eder. Doğal kaynakların korunması, turizm gelirinin yerel topluluklara ulaşması, erişilebilirlik, adil çalışma koşulları ve ziyaretçi yoğunluğunun yönetimi bu yaklaşımın temel unsurları arasındadır. Bu modelde amaç, ziyaretçi sayısını artırmak yerine, turizmin ekonomik ve sosyal katkısını geliştirmektir.

Toplu taşımanın kullanımı, sertifikalı konaklama tesislerinin desteklenmesi, yerel üreticilerden tedarik sağlanması ve hassas doğal alanlarda taşıma kapasitesinin gözetilmesi, sürdürülebilir destinasyon yönetiminin başlıca araçlarıdır.

GDS-Index Şehirleri Hangi Ölçütlere Göre Değerlendiriliyor?

Global Destination Sustainability Index, turizm ve etkinlik destinasyonlarını dört ana alanda karşılaştırmaktadır. Değerlendirme, destinasyon yönetim kuruluşları ile belediyelerin sunduğu verilerin ve destekleyici belgelerin incelenmesiyle yapılmaktadır.

• Çevresel performans: İklim hedefleri, emisyonlar, yenilenebilir enerji, su ve kaynak yönetimi gibi unsurlar incelenmektedir.
• Sosyal gelişim: Güvenlik, erişilebilirlik, kapsayıcılık, sağlık gibi kriterler değerlendirilmektedir.
• Tedarikçi performansı: Oteller, etkinlik alanları ve restoranların sürdürülebilirlik çalışmaları ele alınmaktadır.
• Destinasyon yönetimi: Turizm kuruluşunun stratejisi, iklim eylemleri ve ziyaretçi yönetimi gibi unsurlar değerlendirilmektedir.

GDS-Index, destinasyonların turizm ve etkinlik sektörünü sürdürülebilir bir şekilde yönetme kapasitesine odaklanmaktadır.

Reykjavik: Jeotermal Enerjiyle Dönüşen Başkent

GDS-Index 2025’te yüzde 83,72 puanla 10. sırada bulunan Reykjavik, elektrik ve ısıtma sistemlerinde jeotermal ve hidroelektrik kaynaklardan yararlanmaktadır. Şehrin 2040 hedefi karbon nötr bir kent yapısına ulaşmaktır.

Hellisheiði Jeotermal Santrali’nde geliştirilen Carbfix yöntemi, enerji üretimi sırasında ortaya çıkan karbondioksiti suyla birlikte bazalt kayaçlarına enjekte ederek mineral hâline getirmektedir. Şehir içindeki Strætó otobüsleri, yürüyüş yolları ve bisiklet rotaları, özel araç kiralamaya gerek duymadan gezmeyi kolaylaştırmaktadır.

Belfast: Turizmde Hızlı Bir Sürdürülebilirlik Dönüşümü

Belfast, GDS-Index 2025’te yüzde 84,40 puanla 9. sıraya yükselmiştir. Kentin iklim hedefleri, emisyonları 2030’a kadar 2000 yılı seviyelerine kıyasla yüzde 80 azaltmayı ve 2050’de net sıfıra ulaşmayı içermektedir.

Visit Belfast, turizm işletmelerinin çevresel etkilerini ölçmesini ve bağımsız sürdürülebilirlik akreditasyonlarına yönelmesini desteklemektedir. Belfast Bikes ağı ve yürünebilir merkez, kısa kent gezilerinde otomobile duyulan ihtiyacı azaltmaktadır.

Lyon: Sürdürülebilir Gastronomi ve Kentsel Dönüşüm

Yüzde 84,40 puanla 8. sırada yer alan Lyon, turizm yönetimini ulaşım, gastronomi ve yerel tedarik konularında ele almaktadır. TCL metro, tramvay ve bisiklet paylaşım sistemleri, şehir içi ulaşımda önemli rol oynamaktadır.

Aarhus: Yeniden Kullanım Sistemleriyle Döngüsel Şehir

Aarhus, elektrikli hafif raylı sistem, otobüsler ve bisiklet yolları ile sürdürülebilir ulaşım olanakları sunmaktadır. VisitAarhus, yerel pazarlar ve organik ürün kullanan restoranları tanıtmaktadır.

Tampere: Göller Arasında Düşük Emisyonlu Ulaşım

Tampere, 2025’te yüzde 85,76 puanla 6. sıraya yükselmiştir. Şehrin Carbon Neutral Tampere 2030 yol haritası, enerji ve ulaşım alanlarında emisyon azaltımını hedeflemektedir.

Glasgow: 2030 Net Sıfır Hedefiyle Dönüşen Sanayi Kenti

Glasgow, GDS-Index 2025’te yüzde 86,01 puanla 5. sırada yer almaktadır. Ulaşım, binalar ve döngüsel ekonomi gibi başlıklar, şehrin iklim planının ana unsurlarıdır.

Aalborg: Endüstriyel Atık Isıyı Değerlendiren Şehir

Aalborg, yüzde 87,06 puanla 4. sırada yer almakta olup, enerji üretimi ile sanayi arasındaki bağlantıları ile tanınmaktadır.

Kopenhag: Bisiklet ve Bölgesel Isıtma Altyapısı

Kopenhag, GDS-Index 2025’te yüzde 88,76 puanla 3. sırada yer almaktadır. Şehir, bisiklet yolları ve bölgesel ısıtma sistemleri ile dikkat çekmektedir.

Göteborg: Fosil Yakıtlardan Bağımsız Şehir Hedefi

Göteborg, yüzde 91,51 puanla 2. sırada yer almakta olup, 2030’a kadar fosil yakıtlardan bağımsız olmayı hedeflemektedir.

Helsinki: GDS-Index 2025’in Lideri

Helsinki, yüzde 93,52 puanla GDS-Index 2025’in ilk sırasında yer almaktadır. Şehir, 2040 yılına kadar net sıfıra ulaşmayı hedeflemektedir.

Dünyanın En Sürdürülebilir Şehirleri: İlk 10

GDS-Index 2025’e göre en sürdürülebilir şehirler sırasıyla; Helsinki, Göteborg, Kopenhag, Aalborg, Glasgow, Tampere, Aarhus, Lyon, Belfast ve Reykjavik’tir.

Sürdürülebilir Bir Şehir Gezisi Nasıl Planlanır?

• Ulaşım planını netleştirin: Uygun mesafelerde tren ve otobüs alternatiflerini değerlendirin.
• Merkezi ve belgeli konaklama seçin: Toplu taşımaya yakın tesisler tercih edin.
• Şehir kartının kapsamını inceleyin: Toplu taşıma, müze ve bisiklet kullanımını bir araya getiren kartları tercih edin.
• Yerel ve mevsimsel ürünlere yönelin: Mahalle pazarları ve kooperatiflerden alışveriş yapın.
• Yoğunluğu zamana ve bölgeye yayın: Popüler merkezlerin dışında kalan mahalleleri ziyaret edin.

GDS-Index’in ilk 10’undaki Avrupa şehirlerinin önemli bir bölümü demiryolu ile birbirine bağlıdır. Kopenhag’a Hamburg üzerinden, Göteborg’a Kopenhag üzerinden, Lyon’a Paris’ten hızlı trenle ulaşılabilmektedir. Glasgow, Londra’dan doğrudan trenle; Belfast ise Britanya’dan feribot ve bağlantılı tren-otobüs rotalarıyla seyahat edilebilmektedir.