İstanbul’da Depozito Yönetim Sistemi Kağıt Toplayıcılarını Zorluyor
İstanbul’da uygulamaya giren Depozito Yönetim Sistemi, kağıt toplayıcılarının geçim kaynaklarını olumsuz etkiliyor.
Türkiye, çevre koruma alanında önemli adımlar atmaya devam ediyor. 1 Temmuz’da yürürlüğe giren Depozito Yönetim Sistemi (DOA), vatandaşlar tarafından büyük bir ilgiyle karşılandı. Bu sistem sayesinde, pet şişe ve ambalajların geri dönüşüm makinelerine atılmasıyla her bir şişe için 1 TL teşvik ödemesi yapılması, halkın bu uygulamaya olan ilgisini artırdı.
Ancak, çevre ve ekonomi açısından olumlu bir gelişme olarak değerlendirilen bu sistem, yıllardır sokaklarda kağıt ve plastik toplayarak geçimini sağlayan geri dönüşüm işçilerinin iş yapma biçimlerinde köklü bir değişime neden oldu. Artık sokaklarda pet şişe bulmakta zorlanan toplayıcılar, geçimlerini sürdürebilmek için karton, naylon ve diğer geri dönüşüm malzemelerine yönelmek zorunda kaldı.
Yıllardır sokaklardan topladığı atıklarla geçimini sağlayan geri dönüşüm işçisi Sefer, yeni sistemin kendilerini olumsuz etkilediğini belirtiyor. Sefer, “Bu uygulama, işlerimizi büyük ölçüde etkiledi. Eskiden bir çöp konteynerinde en az 15 pet şişe bulabiliyorduk. Ancak DOA uygulamasıyla birlikte pet şişe bulmak neredeyse imkansız hale geldi. Biz aslında belediyelere ve çevreye yardımcı oluyorduk; konteynerlerin fazla dolmasını önlüyorduk. Şimdi bu yeni durum nedeniyle farklı işlere yönelmek zorunda kaldık,” diyor.
Sefer, ayrıca, “Makinenin yaptığı ayrıştırmayı biz de kendi imkanlarımızla yapıyorduk. Karton, plastik ve naylonu ayrı ayrı topladığımız için bu sistem içinde bizim de bir yerimiz olmalı. Kimsenin ekmeğinde gözümüz yok ama ne yapacağımızı şaşırdık. Pet şişe toplayamadığımız için günlük kazancımız 1000 TL’den 600 TL’ye düştü. Eskiden binalarla anlaşarak şişeleri biriktirip alıyorduk; artık bu süreç tamamen durdu,” diye ekliyor.
Bir diğer sokak toplayıcısı Hasan ise pet şişe bulmanın neredeyse imkansız hale geldiğini ifade ediyor. Hasan, “Normal şartlarda bir el arabası dolusu pet şişeyi sadece 1 saat içinde toplayabiliyorduk. Şimdi ise 5 gün boyunca sokakları gezdik ama o kadar şişeyi bir araya getiremedik. Sokaklarda hiç pet şişe çıkmıyor, bulamıyoruz. Vatandaşlar haklı olarak kendileri makinelere götürüyor, bu durum bizim işlerimizi oldukça zorlaştırdı,” diyor.
