Malatya’nın 6 Bin Yıllık Mutfak Kültürü: Kültür Yolu Festivali’nde 31 Lezzet Noktası
Kültür Yolu Festivali, Malatya’nın 6 bin yıllık mutfak mirasını tanıtmak için 31 lezzet noktasını belirledi.
Malatya’nın köklü gastronomi mirasını kutlayan Kültür Yolu Festivali, şefler, gastronomi yazarları ve yerel üreticilerin katılımıyla gerçekleştirildi. Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı (TGA) tarafından başlatılan Lezzet Noktası projesi çerçevesinde, Malatya’da 31 farklı lezzet noktası belirlendi. Bu projeyle birlikte, kentin 6 bin yıllık fırın geleneğinden bulgur yemeklerine kadar uzanan zengin mutfak kültürü detaylı bir şekilde incelendi.
Festivalin ev sahipliğini üstlenen şef Ömür Akkor, Malatya mutfağının temel unsurlarının bulgur ve fırın kültürü olduğunu vurguladı. Akkor, Arslantepe Höyüğü’nde yapılan arkeolojik kazılardan elde edilen bulgularla günümüzdeki yemek gelenekleri arasındaki sürekliliğe dikkat çekti. Yaklaşık 6 bin yıl önce kullanılan fırınlarda etin uzun süre pişirildiğine dair kanıtların bulunduğunu belirten Akkor, bu pişirme yönteminin günümüzde de Malatya’nın et yemeklerinde sürdüğünü ifade etti. Ayrıca, Lezzet Noktaları projesinin yerel mutfağın özgün örneklerine yönlendirmesinin yanı sıra esnafa da ekonomik katkı sağladığını belirtti. Akkor, deprem sonrası Malatya’nın yeniden canlanma sürecine de değinerek, “Malatya eski günlerine yavaş yavaş dönüyordu; bence artık döndü” dedi.
Festivalde yer alan şeflerden Halil Sarıal, Malatya’ya gelen ziyaretçilere öncelikle Yeşilyurt kiraz yaprağı sarmasını önerdi. Ayrıca, geleli kebabı, Arapgir dolması ve kâğıt kebabını da kentin öne çıkan lezzetleri arasında sıraladı. Sarıal, Malatya mutfağında toplamda 86 çeşit bulgur yemeği bulunduğunu, bunların 48’inin etli, geri kalanlarının ise etsiz olarak hazırlandığını belirtti. Etsiz tariflerin çeşitliliği, Malatya’nın geleneksel mutfağını vegan ve vejetaryen beslenme açısından da cazip hale getiriyor.
Konuk şeflerden Erşan Yılmaz, Kültür Yolu Festivali’nin gastronomi programının yerel ekonomiye olan etkisine dikkat çekti. Önceki festivallerde Lezzet Noktaları’nın ziyaretçiler tarafından sıkça tercih edildiğini belirten Yılmaz, yöresel yemeklere artan ilginin işletmelerin satışlarına olumlu yansıdığını ifade etti. Yılmaz, deprem sonrası Malatya’nın yeniden ayağa kalkma sürecinde restoranların ziyaret edilmesinin, yerel lezzetlerin daha geniş kitlelere ulaşmasının ve esnafın desteklenmesinin kentin canlanmasına katkı sağlayacağını vurguladı.
Festival kapsamında belirlenen 31 Lezzet Noktası, Malatya mutfağının farklı üretim ve işletme geleneklerini bir araya getiriyor. Bu adreslerden biri olan Fenomen Ev Yemekleri, Şengül Çilesiz’in evinin mutfağında başlayan bir girişim olup, bugün 35 kadına istihdam sağlamaktadır. Coğrafi işaretli kiraz yaprağı sarma köftesinden ev baklavasına kadar pek çok yöresel yemek burada kadın emeğiyle hazırlanıyor. Malatya’nın taş fırın kültürünü sürdüren Çamlıca Malatya Sofrası, kâğıt kebabı, kuzu dolma ve geleli kebabı gibi yöresel yemekler sunarken; yaklaşık 50 yıllık aile geleneğini üçüncü kuşağa taşıyan Ali Dayı Alabalık Restoran, kendi tesislerinde yetiştirilen alabalıkları farklı tariflerle ziyaretçilere sunuyor. Malatya Kültür Yolu Festivali’nin gastronomi programı, kentin mutfak mirasını yalnızca yöresel yemekler üzerinden değil; geleneksel üretim yöntemleri, kadın emeği, aile işletmeleri ve gastronominin kent ekonomisindeki yeri üzerinden de görünür kılmayı hedefliyor.
