İstanbul’un Geleneksel İkramları ve Lezzetleri

İstanbul’un sokaklarında dolaşırken, geçmişten günümüze uzanan bir lezzet yolculuğuna çıkmak mümkün. Cam kâselerde hazırlanan aşureler, komşulara ikram edilirken, bu kâseler dolu bir şekilde geri dönüyor. Belki de bir paskalya çöreği ya da patlıcanlı borekas ile… ‘İstanbul’un Eski İkramları’ adlı eser, bu zengin kültürel mirası gün yüzüne çıkarıyor. Şehirdeki ikram geleneği, bazı özel günlerde ve hala mahalle kültürünün devam ettiği yerlerde yaşatılmaya devam ediyor. Gelen tabaklar asla boş gönderilmiyor.

İstanbul’un yeme-içme kültürü, zamanla önemli değişiklikler geçirmiş olsa da, geleneksel tatlar ve alışkanlıklar hala yaşatılıyor. Şair ve yazar Sennur Sezer, ‘İstanbul’un Eski İkramları’ kitabında bu değişimleri ve anıları bizlere aktarıyor. Sezer, İstanbul’un güzelliğini ve çok kültürlülüğünü vurgulayarak, bu şehirdeki farklı inanç ve halkların bir arada nasıl yaşadığını sorguluyor. Geçmişten günümüze gelen ikramlar, bazıları unutulmuş olsa da, hala yaşamaya devam ediyor.

İkram Nedir?

İkram, ağırlamak ve saygı göstermek anlamına gelir. Sennur Sezer, bu kavramı ele alırken, geçmişteki gösterişli ikramları da anıyor. Örneğin, Fatih Devri’nde Mahmud Paşa’nın misafirlerine sunduğu yemeklerde, pilavın içine konulan altın parçaları dikkat çekiyor. Ancak Sezer, ikramın alçakgönüllü olması gerektiğini savunuyor. Misafirlerin evde ağırlanması, toplumda önemli bir yer tutuyor.

Saray Limonatası Tarifi

Malzemeler:

8 adet limon, 8 su bardağı su, 2 bağ taze nane (yalnızca yaprakları), 400 gram toz şeker.

Yapılışı: Limonların suyunu sıkın ve suyu karıştırın. Nane yapraklarını toz şekerle havanda dövün ve tülbentle limonatanın içine ekleyin. Buzdolabında dinlendirin ve servis yapın.

Aşure Tarifi

Malzemeler:

2 su bardağı dövme, yarım su bardağı kuru fasulye, yarım su bardağı nohut, 1 adet elma, 7-8 diş karanfil, 50 gram kuş üzümü, 50 gram İzmir üzümü, yarım portakal kabuğu, yarım ayva, 2-3 kuru incir, 4-5 kuru kayısı, 1 çay bardağı dut pekmezi, 1 çubuk tarçın, damak tadınıza göre toz şeker, 1 çay kaşığı tuz.

Yapılışı: Akşamdan ıslatılan dövme, fasulye ve nohut pişirilir. Üzerine su eklenerek kaynatılır. Diğer malzemeler eklenir ve pişirmeye devam edilir. Sıcak veya soğuk olarak servis edilir.

Misafir Ağırlama Geleneği

İstanbul’da misafir ağırlamak, derin bir gelenektir. Misafirler, genellikle önceden haber verilmeden gelirler. Ev sahipleri, misafirlerini sıkmamaya özen gösterirler. Servet Muhtar Alus, misafirlik süresinin genellikle bir buçuk saat olduğunu belirtir. Bu süre, ev sahiplerinin hazırlıkları ve misafirlerin sohbetiyle şekillenir.

Patlıcanlı Borekas Tarifi

Malzemeler:

Yarım su bardağı eritilmiş margarin, 1 su bardağı ayçiçek yağı, aldığı kadar un, 1 yumurtanın sarısı, tuz. İç harcı için: 3 adet iri közlenmiş patlıcan, 1 dilim beyaz peynir, 2 su bardağı rendelenmiş eski kaşar peyniri.

Yapılışı: Patlıcanlar közlenir, kabukları soyulur ve ezilir. Diğer malzemelerle karıştırılır. Hamur hazırlanır ve iç harcı eklenerek fırında pişirilir.

Paskalya Çöreği Tarifi

Malzemeler:

2 paket yaş maya, 1 kg un, 250 gram tereyağı, 350 gram toz şeker, 4 adet yumurta, 1 bardak süt, 1 fiske tuz, 1 çay kaşığı mahlep.

Yapılışı: Maya, ılık suda eritilir ve dinlendirilir. Diğer malzemelerle yoğrulur ve kabarması için bekletilir. Fırında pişirilerek servis edilir.

Yılbaşı Çöreği Tarifi

Malzemeler:

4 adet yumurta, 2 su bardağı un, 1 tatlı kaşığı hamur kabartma tozu, 1 su bardağı toz şeker, 1 su bardağı portakal suyu.

Yapılışı: Yumurtalar çırpılır, diğer malzemeler eklenir ve karıştırılır. Fırında pişirilerek servis edilir.