Genç Bilim İnsanlarına Tersine Beyin Göçü İçin 50 Bin Euro Hibe
Türkiye’ye dönmek isteyen genç araştırmacılara 50 bin euro hibe ve destek sunuluyor.
TÜBİTAK ve European Molecular Biology Organization (EMBO) iş birliğiyle yürütülen yeni program, “tersine beyin göçü” uygulamalarını desteklemeyi amaçlıyor. Yaşam bilimleri alanında kariyerine yeni başlayan araştırmacılara yönelik sunulan destek paketleri, Türkiye’ye geri dönmek isteyen bilim insanlarına önemli fırsatlar tanıyor.
Türkiye’nin üyesi olduğu European Molecular Biology Conference (EMBC) çerçevesinde finanse edilen bu programlar, hibe, dolaşım desteği ve uluslararası bilimsel ağlara erişim gibi çeşitli imkanlar sunuyor.
2006 yılında başlatılan EMBO Yerleşim Desteği Programı, yurtdışında araştırma yapmış ve Türkiye’ye dönerek grup lideri olarak çalışmalarını sürdürmek isteyen erken kariyer bilim insanlarına yönelik olarak tasarlanmıştır. Bu program kapsamında, bağımsız bir araştırma laboratuvarı kurmak isteyen araştırmacılara 3 ila 5 yıl boyunca yıllık 50 bin euroya kadar hibe sağlanmaktadır. Ayrıca, her yıl ek olarak 10 bin euroya kadar destek için başvuru yapılma imkanı da bulunmaktadır.
2007 ile 2025 yılları arasında programa katılan 169 araştırmacıdan 44’ü laboratuvarlarını Türkiye’de kurmayı başarmıştır.
Programdan yararlanabilecek ülkeler arasında Türkiye’nin yanı sıra, Hırvatistan, Çekya, Estonya, Macaristan, Litvanya, Lüksemburg, Polonya ve Portekiz gibi EMBC üyesi ülkeler de bulunmaktadır. Başvuru şartları arasında, doktora derecesinin en fazla 9 yıl önce alınmış olması, 2022-2026 yılları arasında başvurulan ülke dışında en az 2 yıl çalışmış olma ve ilgili ülkede tam zamanlı grup liderliği pozisyonu için görüşme halinde olma ya da 15 Nisan 2024 sonrası bir araştırma grubu kurmuş olma gereklilikleri yer almaktadır. Programda yaş sınırlaması bulunmamaktadır ve başvurular 15 Nisan’a kadar EMBO sistemine yapılabilecektir.
Destek yalnızca maddi hibelerle sınırlı kalmamaktadır. Ödül sahipleri, EMBO bilimsel ağ etkinliklerine katılım, konferans düzenleme desteği, bir EMBO üyesi tarafından mentörlük, EMBO Laboratuvar Liderliği Kursları’na katılım ve European Molecular Biology Laboratory (EMBL) erişimi gibi imkanlardan da faydalanabileceklerdir.
EMBO’nun diğer bir önemli programı olan Genç Araştırmacı Programı ise EMBC üyesi veya iş birliği ortağı ülkelerde görev yapan genç grup liderlerine yöneliktir. Bu programda, 4 yıl süreyle hibe ve bilimsel ağ desteği sağlanmaktadır. Ödül sahiplerine programın ikinci yılında 15 bin euro destek verilirken, her yıl 10 bin euroya kadar ek hibe için başvuru yapılabilmektedir. Başvuru şartları arasında, en az 1, en fazla 4 yıl bağımsız grup lideri olarak çalışmış olma, uluslararası hakemli bir dergide son yazarlı araştırma makalesi yayımlamış veya yayımlanmak üzere kabul almış olma ve çevrim içi mülakata katılma gereklilikleri bulunmaktadır. Genç Araştırmacı Programı için başvurular ise 1 Nisan’a kadar kabul edilecektir.
Uzmanlar, bu desteklerin Türkiye’nin bilimsel kapasitesini artırmayı ve yurtdışında deneyim kazanmış araştırmacıların ülkeye dönüşünü teşvik etmeyi amaçladığını vurgulamaktadır.
