Latmos’taki Kültürel Miras Tehdit Altında

Aydın ilinde yer alan Latmos Dağları, Türkiye’nin en eski kültürel merkezlerinden biri olarak öne çıkıyor. Ancak, bu eşsiz bölge, taş ocakları ve rüzgar enerjisi projeleri gibi insan faaliyetleri ile bilinçsiz ziyaretçilerin etkisi altında ciddi bir yok olma riski ile karşı karşıya. Son olarak, Milas Gölyaka’daki Kerdemelik kaya resmi, kimliği belirsiz kişiler tarafından boyanarak tahrip edildi. Kuşadası Ekosistemi Koruma ve Doğa Sevenler Derneği (EKODOSD), yaptığı açıklamada, bölgedeki kültürel varlıkların tescillenmiş olmasına rağmen, bütüncül bir koruma statüsünün bulunmadığını vurguladı.

Latmos (Beşparmak Dağları), Anadolu’nun en eski masiflerinden biri olarak dikkat çekiyor. Bu bölgede meydana gelen aşınmalar, kayalara benzersiz şekiller kazandırmış ve bu sayede kayalarda hayvan figürleri, canavarlar, cinler ve insan yüzleri gibi çeşitli figürler oluşmuştur. Latmos, fantastik görüntüleri ve arkeolojik değerleri ile Bafa Gölü ve çevresinde eşsiz kültürel ve doğal zenginlikleri barındırıyor.

Latmos, tarih boyunca önemli bir kutsal dağ olarak kabul edilmiştir. M.Ö. 6. bin ile M.Ö. 5. binin ilk yarısına tarihlenen kaya resimleri, Yakındoğu arkeolojisi açısından son dönemdeki önemli keşiflerden biri olarak değerlendirilmektedir.

Kültürel ve Doğal Mirası İzleme Platformu başkanı arkeolog Nezih Başgelen, Bafa Gölü’nün doğu ve kuzeydoğusundaki koruma altındaki alanlarda yeni açılan maden ocakları ve rüzgar enerjisi girişimlerinin, tarihi ve doğal değerleri tehdit ettiğini belirtti. Başgelen, kaya resimlerinin bir kısmının, ziyaretçiler tarafından üzerine sürülen yağlı maddeler ya da ıslak bezlerle silinmesi nedeniyle ciddi zarar gördüğünü ifade etti. Ayrıca, son dönemde resimlere müdahale edilmesi ve yeni resimlerin yapılmak istenmesi gibi endişe verici gelişmeler yaşandığını vurguladı. Eğer gerekli koruma önlemleri alınmazsa, bu eşsiz bölge geri dönüşü olmayan bir şekilde zarar görecek.

EKODOSD, sosyal medya aracılığıyla Latmos’un tanıtımına yönelik yapılan abartılı paylaşımların, bölgeye daha fazla ziyaretçi çektiğini belirtti. Açıklamada, tamamen bakir ve ıssız olan bu eşsiz coğrafyanın korunmaya ihtiyaç duyduğu, bölgeye kimlerin gittiğinin ve neler yapıldığının takip edilmesinin zor olduğu ifade edildi. 2012 yılında tespit edilen Göktepe kaya resmi, kimliği belirsiz kişiler tarafından tahrip edilerek sıvı sürülmüştü ve üzerinden geçen 14 yıla rağmen bu tahribatın failleri henüz tespit edilemedi. Son olarak, Milas’a bağlı Gölyaka Mahallesi’ndeki Kerdemelik kaya resminin de benzer bir şekilde tahrip edildiği anlaşıldı. Milas Müze ekipleri, alanda gerekli incelemeleri gerçekleştirdi. Kış aylarında, mağara ve kaya sığınaklarında, içlerinde kaya resmi olup olmadığı bilinmeden ateş yakılması nedeniyle bazı resimler tamamen yok oldu. Örneğin, Bozalan Yaylası’ndaki bir mağara resmi de bu şekilde tahrip edilmiştir.