Menopozun Beyindeki Alzheimer Benzeri Etkileri Araştırıldı
Menopozun beyinde Alzheimer benzeri değişikliklere yol açtığı ve kadınların demans riskini artırabileceği araştırmalarla ortaya kondu.
İngiltere’de gerçekleştirilen kapsamlı bir araştırma, menopoz döneminin beyinde Alzheimer hastalığına benzer değişikliklere yol açtığını ortaya koydu. Araştırmacılar, kadınların genel olarak erkeklerden daha fazla demans riski taşımasının nedenlerinden birinin, beyindeki hafıza ve duygusal işlevlerle ilgili bölgelerdeki gri madde kaybı olabileceğini belirtiyor.
Çalışma, yaklaşık 125 bin kadının sağlık verilerini inceleyerek, 11 bin kadının MR beyin taramalarını değerlendirdi. Araştırmanın sonuçları, Psychological Medicine dergisinde yayımlandı ve hormon replasman tedavisinin (HRT) gri madde kaybını önlemediği tespit edildi.
Cambridge Üniversitesi’nden Prof. Barbara Sahakian, menopozun kadınları ilerleyen dönemlerde daha savunmasız hale getirebileceğini ifade etti. Sahakian, “Bu beyin bölgeleri, Alzheimer hastalığından etkilenme eğiliminde olan alanlar. Kadınlarda erkeklere göre neredeyse iki kat daha fazla demans vakası görmemizin nedenini açıklamaya yardımcı olabilir,” dedi.
Gözlemlenen beyin değişiklikleri, öğrenme ve hafıza açısından kritik öneme sahip hipokampus, anıların oluşumu ve uzamsal navigasyon için gereken entorinal korteks ve dikkat ile duyguların düzenlenmesine yardımcı olan ön singulat korteks gibi alanları kapsıyor. Gri madde, nöron hücre gövdeleri ve dendritlerden oluşurken, beyaz madde ise uzun nöron aksonlarından meydana geliyor ve sinyalleri beyin ile omuriliğin diğer bölgelerine iletiyor.
İngiltere Ulusal Sağlık Sistemi (NHS) kılavuzlarına göre, hormon replasman tedavisi menopoz semptomları, örneğin uyku sorunları ve ateş basması için düşünülebilir. Ancak araştırmacılar, menopoz ve HRT’nin beyin, hafıza ve ruh hali üzerindeki etkilerinin henüz tam olarak anlaşılamadığını vurguluyor. Sonuçlar, HRT sonrası kadınların ruh sağlığının kötüleşme ihtimalinin daha yüksek olduğunu gösteriyor; ancak bu kadınların ruh sağlığı, ilacı almadan önce de olumsuz olabilir.
Dr. Christelle Langley, menopoz sürecinde kadınların karşılaştığı zorlukların farkında olmanın önemine dikkat çekti. “Menopoz dönemindeki kadınların hem fiziksel hem de ruhsal sağlıkları konusunda daha duyarlı olmalıyız. Başkalarına yaşadıklarınızı anlatmaktan ve yardım istemekten utanmamalısınız,” dedi.
Alzheimer Derneği’nden Michelle Dyson ise Birleşik Krallık’taki Alzheimer hastalarının yaklaşık üçte ikisinin kadın olduğunu belirtti. Dyson, hormonların bu durumdaki rolünün hala tam olarak anlaşılamadığını ifade ederek, “Bu araştırma, menopozun beyin üzerindeki fiziksel etkilerini gösteriyor. Ancak katılımcıların uzun vadeli takibi yapılmadan, bu beyin değişikliklerinin demans riskini artırıp artırmadığını kesin olarak bilemeyiz,” dedi. Ayrıca düzenli egzersiz yapmanın, sigara içmemenin ve alkol tüketimini sınırlamanın demans riskini azaltabileceğini de sözlerine ekledi.
