Zona Aşısı, Biyolojik Yaşlanmayı Yavaşlatabilir
Yeni bir araştırma, zona aşısının biyolojik yaşlanmayı yavaşlatabileceğini ortaya koydu. Aşılı bireylerde daha iyi yaşlanma göstergeleri belirlendi.
Amerika Birleşik Devletleri’nde gerçekleştirilen bir araştırma, zona aşısı yaptıran yaşlı bireylerin biyolojik yaşlanma süreçlerinin daha yavaş ilerlediğini göstermektedir. Aşılar genellikle enfeksiyonları önlemek amacıyla gündeme gelse de, bu yeni bulguların aşıların etkisinin çok daha geniş bir yelpazeye yayılabileceğini ortaya koyduğunu belirtmek önemlidir. Son yayımlanan çalışma, zona (herpes zoster) aşısının özellikle ileri yaştaki bireylerde biyolojik yaşlanmayı yavaşlatma potansiyeli taşıdığını ortaya koymuştur.
Bu araştırmanın sonuçları, yaşlanma süreçlerine odaklanan saygın bir bilimsel dergi olan Journals of Gerontology’de yayımlanmıştır. Çalışma, University of Southern California’dan gerontologlar Jung Ki Kim ve Eileen Crimmins tarafından yürütülmüştür. Araştırmada, ABD’de yaşayan 70 yaş ve üzerindeki 3,800’den fazla bireyin verileri incelenmiştir.
60 yaşından sonra zona aşısı yaptıran kişilerin, aşılanmamış bireylere göre biyolojik yaşlanmayı ölçen çeşitli göstergelerde daha olumlu sonuçlar elde ettiği tespit edilmiştir. Ayrıca, aşılı grup içerisinde daha düşük inflamasyon seviyeleriyle ilişkili biyolojik belirteçler ve daha yavaş “moleküler ve genel biyolojik yaşlanma” göstergeleri gözlemlenmiştir. Bu bulgular, yaş, cinsiyet, sosyoekonomik durum ve mevcut sağlık sorunları gibi değişkenler dikkate alındığında da anlamlılığını korumaktadır.
Araştırmacılar, bu çalışmanın nedensel bir ilişki ortaya koymadığını vurgulamakla birlikte, sonuçların zona aşısının kalp-damar hastalıkları, inme ve demans riskinin azalmasıyla ilişkili olduğu yönündeki önceki gözlemsel çalışmalarla tutarlı olduğunu belirtmektedir. Jung Ki Kim, “Zona virüsünün yeniden aktive olmasını önleyerek arka plandaki kronik inflamasyonu azaltmak, aşının sağlıklı yaşlanmayı desteklemesinde rol oynuyor olabilir” ifadesinde bulunmuştur. Kim, biyolojik mekanizmaların henüz tam olarak anlaşılamadığını, ancak inflamasyonun azaltılmasının yaşlanmaya bağlı gerilemeyi yavaşlatmak açısından umut verici bir strateji olduğunu ifade etmiştir.
Zona, çocukluk döneminde geçirilen suçiçeğine neden olan varisella zoster virüsünün yıllar sonra yeniden aktive olmasıyla ortaya çıkan bir hastalıktır. Virüs, enfeksiyon sonrasında sinir sisteminde sessiz bir şekilde kalabilmekte ve bağışıklık sistemi zayıfladığında tekrar aktif hale gelebilmektedir. Bu nedenle, iki doz halinde uygulanan zona aşısı genellikle 60 yaş üzerindeki bireylere önerilmektedir. Aşılanmamış kişilerin yaklaşık %30’unun yaşamlarının bir döneminde zona geçirdiği bilinmektedir.
Amerika Birleşik Devletleri’nde ilk zona aşısı 2006 yılında ruhsat almıştır. Günümüzde kullanılan yeni nesil aşıların ise daha güçlü ve uzun süreli etkiler sağlayabileceği düşünülmektedir. Ancak araştırmacılar, aşının biyolojik yaşlanma üzerindeki gerçek etkilerini net bir şekilde ortaya koymak için uzun dönemli ve kontrollü çalışmalara ihtiyaç olduğunu vurgulamaktadır.
