Marmara Denizi’nden 650 Bin Metrekare Hayalet Ağ Çıkarıldı

Türkiye, gelecek nesillere temiz bir çevre bırakma hedefi doğrultusunda çeşitli projelerle çalışmalarını sürdürüyor. Bu kapsamda sıfır atık ve temiz çevre anlayışı ön plana çıkarken, önemli iş birlikleri de dikkat çekiyor. Sıfır Atık Vakfı Başkanı Samed Ağırbaş, bu iş birliklerinin merkezinde yer alıyor.

Ayrıca, 9-20 Kasım 2026 tarihleri arasında Türkiye’nin ev sahipliğinde Antalya’da gerçekleştirilecek Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) da bu çalışmalara ışık tutuyor.

İstanbul Valisi Davut Gül, Sıfır Atık Vakfı Başkanı Samed Ağırbaş ve Deniz Yaşamını Koruma Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Volkan Narcı, Tavşan Adası ve çevresinde yürütülen deniz koruma, bilimsel araştırma, aktif restorasyon ve teknoloji destekli izleme çalışmalarını yerinde inceledi. İncelemelerin ardından, bu iş birliği çerçevesinde düzenlenen Mor Mercan Tanıtım Toplantısı’nda, mor mercan popülasyonunu güçlendirme çalışmaları ve hayalet ağlara yönelik projeler hakkında basın mensuplarına bilgi verildi.

İstanbul Valisi Davut Gül, doğadaki kirlenmenin insan kaynaklı olduğunu vurgulayarak, “İnsan baskısı ortadan kalktığında, kirlenme durduğunda doğa kendini yeniliyor. Tavşan Adası’nda bu durumu gözlemlemek mümkün. Kirlenmenin durması ve daha önce kirlenen alanların temizlenmesi, belirli bir takvim içinde gerçekleştirilebilir. Bu konuda devletin yaptığı çalışmalara sivil toplum kuruluşlarının destek olması da büyük önem taşıyor,” dedi.

Sıfır Atık Vakfı Başkanı Samed Ağırbaş, İstanbul’un doğal güzelliklerinden biri olan Tavşan Adası’ndaki deniz ekosisteminin korunmasına yönelik yapılan çalışmaları görmekten memnuniyet duyduğunu ifade ederek, “Bu buluşma sadece bir çevre projesi değil. Bilim, kamu iradesi, sivil toplum, teknoloji ve toplumun ortak hedef etrafında birleşerek neler başarabileceğini gösteren önemli bir model,” diye ekledi.

Ziyaretin önemli konularından biri de Tavşan Adası’nda geliştirilen modelin Antalya’ya aktarılması oldu. Deniz Yaşamını Koruma Derneği ile Antalya Valiliği arasında yapılan iş birliği kapsamında, Antalya’nın Kemer ilçesindeki Üç Adalar, Tekirova ve Çıralı kıyılarında yeni bir çalışma süreci başlatılacak. Bu süreçte bölgenin denizel ve karasal ekosistem envanterinin oluşturulması, öncelikli habitatların haritalanması ve biyolojik çeşitliliğin izlenmesi hedefleniyor.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’un liderliğinde yürütülen COP31 sürecinde, Türkiye’nin geliştirdiği ve sonuçları ölçülebilen iyi uygulamaların uluslararası kamuoyuna aktarılması önem taşıyor. Tavşan Adası’nda elde edilen deneyimlerin Antalya Üç Adalar’a aktarılması ve Türkiye’nin denizel alandaki çevre uygulamalarının COP31 sürecinde dünyayla paylaşılması planlanıyor.

Tavşan Adası’nda gerçekleştirilen çalışmalar sonucunda, yaklaşık 11 yıllık süreçte deniz tabanından 650 bin metrekareden fazla hayalet ağ çıkarıldı. Türkiye’de ilk kez hayalet ağlardan güneş gözlüğü üretimi yapılırken, çıkarılan ağların farklı ürün ve ham maddelere dönüştürülmesi sağlandı. Bu sayede, “atığı yeniden kaynağa dönüştürme” anlayışının denizel alandaki somut örnekleri sergilendi.

Deniz Yaşamını Koruma Derneği’nin profesyonel dalgıçlar ve biyologlardan oluşan ekibi, Tavşan Adası Koruma Alanı’nda düzenli devriye, biyolojik çeşitlilik gözlemi ve hayalet ağ müdahaleleri gerçekleştiriyor. Su altı ve su üstü kamera sistemleri, sıcaklık sensörleri ve akustik kayıt cihazları gibi teknolojilerle desteklenen izleme altyapısı sayesinde alandaki değişimler düzenli olarak takip ediliyor.

Çalışmalar kapsamında 700’ün üzerinde gorgon mercanı kolonisi üzerinde nakil ve restorasyon çalışmaları yapıldı. Sarı gorgonlarda uzun dönemli izlemelerde yaklaşık yüzde 80 yaşama başarısı kaydedildi.

Türkiye’de ilk kez Nisan 2026’da başlatılan mor mercan nakli çalışmaları çerçevesinde, nakledilen kolonilerin tamamının ilk izleme döneminde yaşamını sürdürdüğü belirtildi. Bu çalışmalarla en az 30 koloninin nakledilmesi ve Marmara Denizi’nin iklim değişikliğine karşı ekolojik dayanıklılığının artırılması hedefleniyor.

3 binden fazla saha ve dalış operasyonu gerçekleştirilirken, 3 tondan fazla kurşun denizden temizlendi. Ayrıca, 2 bin 500 saatten fazla su altında kalındığı bilgisi verildi.

Türkiye’nin ilk dijital su altı biyoçeşitlilik haritasını oluşturmayı amaçlayan Mavi Atlas uygulaması geliştirildi. Ranger Sistemi, iki bot ve 7/24 kayıt yapan su altı ve su üstü kamera altyapısıyla alanın izlenmesini sağlıyor.

Birleşmiş Milletler Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı Emine Erdoğan’ın katkılarına da değinen Vali Gül, “Marmara Denizi’ni korumak, geleceğimizi korumaktır. Bu anlayışla çalışmalarımızı kararlılıkla sürdürüyoruz,” şeklinde konuştu.